Gần 20 năm trước, Google giới thiệu Android như một lựa chọn cởi mở hơn so với "khu vườn có tường rào" của Apple. Tuy nhiên, năm ngoái Google thông báo sẽ bắt đầu dựng lên những "bức tường" riêng thông qua hệ thống xác minh nhà phát triển (developer verification). Mới đây, công ty đã cập nhật kế hoạch của mình, xác nhận rằng hệ thống này sẽ bắt đầu được triển khai tại một số quốc gia vào cuối năm nay. Đồng thời, chúng ta cũng biết thêm những kho ứng dụng nào sẽ tham gia xác minh và lộ trình cho các tính năng quan trọng như "advanced flow" (quy trình nâng cao) dùng để bỏ qua việc xác minh.
Google cho rằng việc xác minh nhà phát triển là một thay đổi cần thiết đối với việc phân phối phần mềm trên điện thoại thông minh, do ngày càng có nhiều vụ lừa đảo khiến người dùng Android cài đặt các ứng dụng chứa mã độc. Giải pháp của Google là yêu cầu xác minh danh tính đối với các nhà phát triển phát hành ứng dụng bên ngoài Play Store, tương tự như các nhà phát triển đăng ứng dụng lên nền tảng của Google. Tuy nhiên, thay đổi này đã gây ra nhiều tranh cãi vì nhiều lý do khác nhau.
Trong bài đăng blog mới, ông Matthew Forsythe của Google xác nhận hệ thống xác minh nhà phát triển sẽ chính thức hoạt động từ ngày 30 tháng 9 năm nay. Giai đoạn triển khai đầu tiên sẽ chỉ áp dụng cho các quốc gia có tỷ lệ lừa đảo ứng dụng cao:
Brazil
Indonesia
Singapore
Thái Lan
Google đã phát hành bảng điều khiển dành cho nhà phát triển mới từ tháng 3, cho phép các nhà phát triển bên ngoài trả 25 USD để xác minh danh tính sớm. Những nhà phát triển không đăng ký sẽ thấy ứng dụng của họ không thể được cài đặt thủ công (sideload) trên các thiết bị Android được Google chứng nhận sau khi hệ thống xác minh được triển khai.
Google cho biết gần như toàn bộ ứng dụng trên Play Store đã sẵn sàng cho thay đổi này, và phần lớn ứng dụng ngoài Google Play cũng đã hoàn tất xác minh.
Các kho ứng dụng được Google tin cậy
Hệ thống mới làm tăng thêm gánh nặng cho các nhà phát triển muốn làm phần mềm cho Android, ngay cả khi họ không muốn làm việc trực tiếp với Google.
Để giảm bớt khó khăn, Google sẽ mở rộng việc công nhận xác minh sang các kho ứng dụng bên thứ ba đáng tin cậy. Nếu một nhà phát triển đã được xác minh tại một trong các kho này, Google sẽ công nhận trạng thái xác minh đó.
Các kho ứng dụng được hỗ trợ gồm:
Google Play
HONOR App Market
OPPO App Market
Samsung Galaxy Store
Palm Store (Transsion)
V-Appstore (vivo)
GetApps (Xiaomi)
Ngoài ra, Google cũng sẽ cung cấp các API mới giúp việc đăng ký trở thành nhà phát triển bên ngoài dễ dàng hơn:
Android Developer ID Status API: kiểm tra xem tên gói ứng dụng (package name) đã được đăng ký với Google hay chưa.
Android Developer Console API: cho phép đăng ký và quản lý package name ngay trong môi trường phát triển mà không cần truy cập trang web của Google.
Đếm ngược bắt đầu
Bước tiếp theo sẽ diễn ra ngay trong tháng này khi Google triển khai một dịch vụ hệ thống mới trên phần lớn các thiết bị Android được chứng nhận.
Gói phần mềm:
com.google.android.verifier
sẽ xuất hiện trên các thiết bị chạy Android 8 trở lên, cho phép Google chặn việc cài đặt các ứng dụng chưa được xác minh.
Tuy nhiên, thành phần này sẽ ở trạng thái ngủ (dormant) cho đến khi tính năng xác minh được kích hoạt tại khu vực của người dùng.
Tháng 7
Google sẽ:
Phát hành các API mới cho nhà phát triển.
Bắt đầu thử nghiệm tài khoản "limited distribution" (phân phối giới hạn).
Đây là giải pháp dành cho những người làm ứng dụng cá nhân hoặc sở thích muốn chia sẻ cho một nhóm nhỏ.
Các tài khoản này:
Không cần trả phí.
Không cần xác minh danh tính bằng giấy tờ chính phủ.
Có thể cài ứng dụng trên tối đa 20 thiết bị.
Tháng 8
Google sẽ triển khai toàn cầu tính năng Advanced Flow trước khi việc xác minh trở thành bắt buộc tại các thị trường đầu tiên.
Tính năng này cho phép người dùng bỏ qua yêu cầu xác minh, nhưng quy trình khá phức tạp:
Phải truy cập vào một menu được giấu khá sâu.
Xác nhận nhiều lần rằng đã hiểu các rủi ro.
Chờ 24 giờ.
Sau đó mới được hoàn tất quá trình cài đặt.
Tháng 9
Các thiết bị Android tại:
Brazil
Indonesia
Singapore
Thái Lan
sẽ bắt đầu kiểm tra trạng thái xác minh trước khi cho phép cài đặt ứng dụng.
Tuy nhiên, sau đó mọi thứ vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Google chắc chắn sẽ theo dõi cách hệ thống hoạt động khi hàng triệu người dùng bị giới hạn chỉ có thể cài các ứng dụng đã được xác minh. Kết quả thực tế có thể ảnh hưởng đến các bước tiếp theo của công ty.
Google cho biết họ dự định mở rộng chương trình xác minh nhà phát triển trong năm 2027, và cuối cùng biến nó thành một chính sách áp dụng trên toàn cầu đối với các thiết bị Android.
Tóm tắt ngắn gọn
Nếu chính sách này được triển khai toàn cầu:
Muốn phát hành file APK để người dùng cài trực tiếp, nhà phát triển phải xác minh với Google hoặc một kho ứng dụng được Google công nhận.
APK từ các nhà phát triển chưa xác minh sẽ bị chặn cài đặt mặc định.
Người dùng vẫn có thể bỏ qua bằng "Advanced Flow", nhưng rất phiền phức.
Android sẽ ngày càng giống mô hình của iPhone hơn trong việc kiểm soát nguồn ứng dụng, dù vẫn chưa đóng hoàn toàn như iOS.